بسیاری از پارامترهای فیزیکی و شیمیایی متانول و اتانول به هم نزدیک می باشد بنابراین تشخیص این دو الکل از یکدیگر کار آسانی نیست. در اینجا شما را با شیوه ای بسیار ساده جهت تمییز دادن آنها آشنا می کنیم.

روش کار بدین صورت است که در دو شیشه ساعت یا بشقاب پطری حدود ۵ میلی لیتر از متانول و اتانول میریزیم سپس به اندازه نوک اسپاتول بوریک اسید به آنها می افزاییم و آتش میزنیم خواهید دید که رنگ شعله آنها با یکدیگر متفاوت است. بیش از این چیزی بازگو نمیکنم تا خودتان آزمایش کنید و ببینید.



تاريخ : دوشنبه چهارم فروردین 1393 | 11:15 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

جوهر خودکار چیزی است که شما معمولا نمی توانید به سادگی آن  را با آب و صابون حذف کنید، اما یک راه آسان و ارزان برای از بین بردن جوهر خودکار از سطوح و یا لباس وجود دارد.

• مالیدن الکل طبی

• کرم کف اصلاح صورت (خمیر ریش)

• اسپری مو ( اگر نه الکل و نه کرم اصلاح آثار جوهر را پاک نکرد)

• استفاده از کاهنده های شیمیایی از قبیل اگزالیک اسید و قلع (II) کلرید

• و اما آخرین گزینه ریختن چند قطره وایتکس و سپس افزودن چند قطره جوهر نمک به دنبال آن، البته گزینه نهایی جهت لباس های سفید توصیه می شود.



تاريخ : دوشنبه چهارم فروردین 1393 | 11:13 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

گام اول: انتخاب ایده و موضوع مقاله

مقاله شما در مورد چه چیزی ست؟ موضوع و ایده اصلی آن چیست. به عبارت ساده تر، حرف اصلی شما توی مقاله چیست؟ چه پیامی دارد؟ مثلا ممکن است مقاله شما موضوعش "بررسی تاثیر میزان استفاده از جستجوی اینترنتی بر حافظه کوتاه مدت" باشد. بعضا موضوع مقاله را به صورت یک سوال می توانید بنویسید. مثلا "آیا تفاوتی بین قدرت حافظه افرادی که از جستجوی اینترنتی استفاده نمی کنند و افرادی که به صورت مکرر از جستجوی اینترنتی استفاده می کنند وجود دارد؟" هرچه هست، ایده و موضوع مقاله شما باید مهم باشد. یعنی برای مخاطبین علمی دانستنش مهم باشد. علاوه بر این، ایده مقاله شما باید جدید باشد. یعنی قبلا کسی آنرا به این شکل بیان نکرده است. همچنین ایده مقاله شما باید دقیق هم باشد، یعنی فقط به یک موضوع محدود و کوچک بپردازد.



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه یکم دی 1392 | 22:37 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
اساتید محترم توجه فرمایید

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه یکم دی 1392 | 22:35 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
 

به نام خدا

برنامه کلاسی ضمن خدمت بررسی وتحلیل شیمی 3وبازآموزی مبانی علمی آن

کد دوره:91202006

    تعداد ساعت:40ساعت   (16ساعت عملی    24ساعت نظری)

 

 

 



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه یکم دی 1392 | 22:34 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
نكاتي در مورد خريد مواد شوينده :


خریدن محصولات پاک کننده خانگی گیج کننده است. برچسب ها و تبلیغات، از ادعاهای متعدد و اصطلاحات شیمیایی پیچیده پر است. برای انتخاب بهترینمحصول برای کار، مصرف کننده باید متداول ترین ترکیبات هر کدام را بداند و قادر به مقایسه عملکرد و ایمنی آن ها باشد. ترکیبات متداول، ساینده ها، اسیدها، قلیاها، سفید کننده ها، شوینده ها، ضدعفونی کننده ها و حلال های الکلی هستند.



ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه یکم دی 1392 | 22:0 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

گوشه ای از زندگی دکتر حسابی

ایرج حسابی علاقه پدرش پروفسور حسابی را به آموختن چنین توصیف می کند. ایشان بعد از آموختن زبان های فرانسه انگلیسی عربی ایتالیایی یونانی لاتین ترکی روسی سالها پیش در سفری که به آلمان بامن وخواهرم رفتند برایشان مشکلی پیش آمد .در یک مغازه اسباب بازی فروشی نتوانستند اسم یک اسباب بازی را به خانم فروشنده المانی زبان بگویند. در همان موقع تصمیم گرفتند المانی یاد بگیرند وبه مدت 38 سال المانی می خواندندوبعد می خوابیدند تا یک المانی دان دایمی شدند. پروفسور حسابی بعد از چند سال کار راهسازی واستخراج معادن لبنان فرصتی برای ادامه تحصیل پیدا کردند یکسال حقوق خواندندکه بعدها در تهیه نطق ها در کنفرانس های هسته ای استفاده شد. اما چون مادرشان مریض بود حسابی جوان به تحصیل در رشته پزشکی علاقه مند شد و در عرض 4 سال پزشکی را به پایان رساندند.ودر بیمارستانی در پاریس مشغول کار شدند واین اخر ماجرا نیست چون خیلی زود حوصله ایشان از پزشکی سر امد وبه تحصیل در رشته دیگری مشغول شدند.

واما ما چگونه ایم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

 

 



تاريخ : سه شنبه دوازدهم آذر 1392 | 0:55 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

برای مشاهده برنامه سالانه گروه  شیمی کلیک کنید

 



ادامه مطلب
تاريخ : جمعه هشتم آذر 1392 | 0:38 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

خلاصه آنچه در کارگاه شیمی 4آذر بررسی شد:

1-برسی وضعیت شیمی خواف در استان

2-برنامه عملیاتی گروه شیمی در استان خراسان رضوی

3-همایش ها ومسابقات گروه شیمی

}        آ-طراحی سوالات مفهومی و زمینه محور شیمی 3

}        نقد و بررسی سوالات امتحان شیمی 2

}        تولید محتوای الکترونیکی شیمی 3

4-رتبه بندی دبیرستان های خواف براساس معدل ودرصد قبولی

5-هم فکری با همکاران برای برگزاری کلاسهای ضمن خدمت تاسقف 70 ساعت

 

برای کسب اطلاعات بیشتر به سایت شیمی استان مراجعه فرمایید.

http://shimi.razaviedu.ir

 

 

 



تاريخ : دوشنبه چهارم آذر 1392 | 17:4 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
برای دانلود سوالات  امتحان نهایی سوم روی این مطلب کلیک کنید.

تاريخ : پنجشنبه سی ام آبان 1392 | 19:31 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

روش تولید آبلیموهای صنعتی چگونه است؟

در صنعت، لیموهای ریز یا درشت را وارد کارخانه می کنند و پس از شستشو، تمیز و خشک کردن، برشی به آن ها می زنند و کمی حرارتشان می دهنداین حرارت دهی باعث از بین رفتن میکروب ها و آلودگی های احتمالی باقیمانده و نرم شدن بافت لیموها برای آبگیری بهتر و ساده تر می شودسپس این لیموهای نرم را تحت فشار قرار می دهند و آبشان را می گیرند
برای یکدست و یکنواخت شدن آبلیمو، آن را از صافی رد می کند تا دانه ها و پالپ هایش کاملاً جدا شوندبرای از بین بردن میکروب های احتمالی باقیمانده هم عمل پاستوریزاسیون انجام می شوددر نهایت آبلیموهای پاستوریزه، داخل شیشه بسته بندی و بعد از برچسب خوردن، آماده عرضه به بازار فروش می شوندالبته گاهی آبلیمو را پس از ریختن در شیشه پاستوریزه می کنند و برچسب می زنند.



ادامه مطلب
تاريخ : دوشنبه سیزدهم آبان 1392 | 21:36 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
 

برخی از اسیدهای مهم عبارتند از:

1-جوهرگوگرد(سولفوریک اسید) 

یکی از اسیدهای بسیار قوی که از گوگرد ساخته می شود، سولفوریک اسید است.کاربرد این اسید بسیار گسترده است، از باتری اتومبیل تا صنایع بزرگ مس. انواع کود ، فرآورده های نفتی ، آهن و

فولاد،درساختن رنگها،پلاستیک هاومواد شیمیایی دیگر استفاده می شود . این اسید پوست بدن را زخم می کند و پارچه ها را سوراخ می کند.

2- جوهرنمک(هیدروکلریک اسید)

یک اسیدقوی دیگرهیدروکلریک اسید است. ازاین اسید برای جرم گیری از سطوح مختلف استفاده می شود. هیدروکلریک اسید در معده نیزوجودداردوبه هضم غذاکمک می کند.

موقع بازکردن شیشه‌های بعضی اسیدهای غلیظ ماننداسیدکلرید ریک بخا راتی متصاعد می شودکه تنفس آن خطرناک است و به دستگاه تنفسی آسیب می -  رساندو اگر قطره‌ای از یک اسید قوی بر روی پوست بدن بچکدتولید تاول و حتی جراحات  عمیق می‌نماید ودرچنین مواردی باید بلافاصله با محلول قلیایی رقیق مانند محلول سودا یا جوش شیرین اثر اسید را خنثی کرد.               

3



ادامه مطلب
تاريخ : دوشنبه سیزدهم آبان 1392 | 21:5 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

 

ميدونيد که شيمی آلی ، شيمی ترکيبهای کربن است . اگر بگيم که در عصر کربن زندگی می کنيم  ، خيلی دور از حقيقت نيست . انواع ترکيبهای کربن که هر روزه نامشون رو ميشنويم : کلسترول ، هورمونهای رشد ، حشره کشها ، عوامل سرطانزا ، عوامل شيمی درمانی ، DNA ، ژتها و نفت . دو فاجعه ی اسف انگيز هم ما رو تهديد ميکنه که هر دو از تجمع ترکيبات کربن در اتمسفر ناشی ميشه : از بين رفتن لايه اوزون که بيشتر ناشی از کلروفلوئورو کربن ها يا CFC  هست ؛ و اثر گلخانه ای(greenhouse effect ) که از متان ، CFC ، و بيش از همه دی اکسيد کربن سرچشمه ميگيره .

به همين دلايل بد نيست که راجع به اين عنصر و کاربردهای جديد آن بيشتر بدونيم . کربن به چهار صورت در طبيعت يافت می شه که همه ی آنها جامد هستند . اين ساختارها عبارتند از :

۱. گرافيت Graphite

 در گرافيت اتمهای کربن به صورت لايه های تخت و موازی يکديگر آرايش يافته اند که هر لايه از ميليونها اتم کربن تشکيل شده که به صورت شش گوشه ای منتظم در کنار هم قرار گرفتند . از گرافيت به علت بالا بودن دمای ذوب آن برای ساخت بوته جهت ريخته گری فلزهای مذاب استفاده ميشه . از گرافيت همراه با خاک رس در ساختن مغز مداد ، به عنوان الکترود در کوره های برقی و در الکتروليز استفاده ميشه .

۲. الماس Diamond

الماس يکی از سخت ترين اجسام طبيعی ست . در جواهر سازی ، نوک مته ها برای سوراخ کردن ، بريدن شيشه و ساخت سنباده به کار ميره . بااينکه الماس جريان برق رو هدايت نميکنه ولی هدايت گرمايی اون ۵ برابر مس است . می دونيد چرا ؟

۳. باکی بال ها

در سال ۱۹۸۵ آلوتروپ جديدی از کربن کشف شد که به نام طراح گنبد منتظم ، باک مينستر فولرن buckminsterfullerene ناميده شد . بر خلاف الماس و گرافيت ، که مولکولهاشون همينطور ادامه دار هست ، فولرن مولکول مشخصی داره مثل C60 . اين مولکول ها شبيه به يک توپ فوتبال يا " باکی بال " هستند . فولرنها در دنيای شيمی غوغايی به پا کردند .

۴. نانولوله ها  Nanotubes

يک صفحه گرافيت رو در نظر بگيريد ، اگر ما دونقطه اين صفحه گرافيتی رو به هم متصل کنيم لوله ای به دست می آد که قطر فضای داخلی اون چند ميليادرم متر هست . اين لوله ها به علت اينکه قطر اونها چند نانومتر هست " نانو لوله " نام گرفتند . در واقع يک نانو لوله همان صفحه گرافيتی ست که به شکل لوله در اومده باشه .

نانو لوله ها پيوندهای محکمی بين اتمهاشون دارن و به همين علت در برابر نيروهای کششی استحکام و مقاومت بالايی دارند . گفته ميشه که نانو لوله ها سخت تر از فولاد و سبک تر از آلومينيم هستند .به همين دليل از اونها به صورت کامپوزيت در ساخت بدنه هواپيما استفاده ميشه . مهمترين خصوصيت فيزيکی اين نانو لوله ها هدايت الکتريکی اونهاست .

خواص فوق العاده نانو لوله ها و روشهای پيچيده توليد اونها باعث شده که قيمت هر گرم از اين ماده حدود چند صد دلار باشه .

اما برای فهم و درک بيشتر ساختارهای مختلف کربن بخصوص نانولوله ها ميتونيد از نرم افزار ساده و درعين حال شگفت انگيز Nanotube Modeler استفاده کنيد . اين برنامه جديدترين نرم افزار ارائه شده (سال ۲۰۰۴- ۲۰۰۵ ) در زمينه نانو  هست و بخصوص برای دانش آموزان مفيده


    





تاريخ : یکشنبه هفدهم مهر 1384 | 20:43 | نویسنده : م.صنعتی رودی |


لايه ازون در قسمت شمالي زمين در سال 1980 بين 15تا20 درصد كاهش پيدا كرده است. براي رفع اين مشكل جمعي ازبهترين متخصصان زمين شناسي هر سال براي تحقيق وجستجو دور يكديگر جمع مي شوند .در سال 1992 پروكتيل مونترئال درباره' لايه اوزون مطالعه و تحقيقي داشت كه فهميد بزرگ شدن سوراخ لايه اوزون بستگي به آلودگي هوا و توليد مواد سمّي دارد.در همان سال سازمان ملل متحد و حفاظت از محيط زيست برنامه اي را طرّاحي كرد كه اين برنامه جهت محافظت و حمايت از محيط زيست و مخصوصا لايه اوزون به نام برنامهUNEPطراحي كرد كه اين برنامه جهت جلوگيري از توليد مواد سمّي و مواد شيميايي آلوده كننده،است.مولكولهاي اكسيژن(O2) به اكسيژن اتميك (O) تبديل مي -شوند .اكسيژن اتميك به سرعت با مو لكولهاي بيشتري تركيب شده و به شكل اوزون مي شود .ان پوشش حرارتي كه در سطح بالا رشد كرده و سلامتي لايه اوزون را به خطر انداخته است و اين مورد باعث شده است كه اگر استراتوسفر نباشد ما نتوانيم بدون آن زنده بمانيم . بالاي استراتوسفر مقداري از آلودگي مضّر اشعه مادون بنفش را و همچنين تشعشعاتي از خورشيد (امواج بين 320 تا 240) را كه باعث مي شود لايه اوزون آسيب ببيند و همچنين جان گياهان به خطر بيفتد را جذب ميكند.اشعه مادون بنفش با تابيدن نور مولكولهاي اوزون را ميشكافد ولي اوزون مي تواند تغيير شكل بدهد و عكس العمل زير ازآن حاصل ميشود:

O + O2 è مادون قرمز + O3

O2 + O è O3

همچنين اوزون در اثر عكس العمل زير نابود ميشود :

O3 + O è O2 + O2


عكس العمل دوم با افزايش پيدا كردن ارتفاع آهسته انجام مي شود امّا عكس العمل سوم سريعتر انجام مي شود. دربين همكاري عكس العمل ها تمركز اوزون درحال تعا دل است. دربالاي اتمسفر اكسيژن اتميك هنگا مي كه اشعه مادون بنفش در سطح بالايي است، پيدا مي شود. در اثر حركت استراتوسفر هواي متراكم تري بدست مي آيد وجذب اشعه ي مادون بنفش افزايش مي يابد و سطح اوزون به حد اكثر و تخمينا" km20مي رسد.همراه با تئوري كمپمن يك مشكل نيز وجود داشت كه اين مشكل در سال 1960 تشخيص داده شد وحقيقت اين بود كه اوزون به وسيله عكس العمل 4 آهسته حركت مي كرد و ديده نمي شود. گرم شدن زمين ترميم حفره اوزون را به تعويق مي اندازد دانشمندان هشدار داده اند :پديده گرم شدن زمين مي تواند تلاشها براي ترميم حفره اوزون را كه قرار بود تا سال 2050 انجام گيرد،حدود30سال به تعويق اندازد .اين مو ضوع به رقم پيشرفتهايي است كه باي از رده خارج كردن مواد شيميايي مخرّب اوزون انجام شده است.

طبق گزارشي كاهش فراواني در مصرف گازهاي ساخته دست انسان بنام (كلروفلورو كربن) پديد آمده است .اينها گازهايي هستندكه لايه محافظ زمين را مي خورند .دانشمندان گفتند:اگر كشورها مصمم به دنبال نمودن اين روند باشند ،(حفره داخل لايه اوزون به آغاز به جمع شدن و كوچك شدن خواهد نمودتا اينكه ظرف 50 سال ترميم خواهد شد . ) اين جمع بندي و نتيجه گيري توسط (مجمع بررسي فرايند هاي استراتوسفر و نقش آن در آب و هوا SPARC به عمل آمد .اين مجمع از صد ها كارشناس اقليمي كه دسامبر سال 1999در آرژانتين گرد هم آمدندو در سايه توجهات سازمان هواشناسي جهاني تشكيل جلسه دادند،شكل گرفته است. اين دانشمندان هشدار دادند: حتّي اگر كاهش مصرف گازهايCFC برآورده شود،پديده گرم شدن زمين_كه نتيجه تولييد گازهاي گلخانه اي با وجود كربن به عنوان عنصر اصلي آن است و از سوختهاي سنگواره اي بدست مي آيد _ميتواند محلت ترميم حفره اوزون را چند دهه به تعويق اندازد.به عنوان يك تناقض ، گرم شدن زمين ،جو را در نزديكي سطح زمين حرارت ميدهد اما لايه پاييني (استراتوسفر) يعني جايي را كه اوزون قرار دارد همچنان سرد نگه ميدارد . اين دماهاي پايين به ويژه درزمستان مسبب جمع شدن ابرهاي استراتوسفر در نواحي قطبي ميشود . اين پديده آغازگر واكنشهاي نابود كننده اوزون توسط مولكولهاي كلري استكه توسط كلروفلورو كربن ها آزاد ميشوند. پيش بيني هاي داير بر اين كه حفره اوزون كه بالاي قطب جنوب قرار دارد، به زودي كوچك خواهد شد با آخرين اطلا عات مغايرت دارد كه نشان ميدهد كه اين حفره درحال گسترش است وبه طور بي سابقه اي در چند سال اخير بزرگ شده است.

تاريخچه سوراخ شدن لايه اوزون :

ابتدا: جريان تاسف بار سوراخ شدن لايه اوزون در لايه زير استرا توسفر در بالاي منطقه انتاركتيكا اولين بار در دهه هفتاد (1970 تا 1979)توسط يك گروه تحقيقاتي به نام BAS كشف شد .اين گروه در مورد اتمسفر بالاي منطقه انتاركتيكا از يك ايستگاه تحقيقاتي كه بسيار شبيه اين عكس ميباشد مشاهده مي گردند. *اطلاعات ايستگاه تحقيقاتي هالي * ايستگاه تحقيقاتي BAS فالكر اولين بار در حالي تحقيقات را انجام داد كه اندازه گيري اوليه در سال1985براي اولين بار سوراخ شدن لايه اوزون آنچنان نگران كننده بود كه دانشمندان تصور ميكردند كه دستگاهاي اندازه گيري خراب است .آنها دستگاه هاي ديگري جانشين آن دستگاه ها كردند تا آنكه نتايج بدست آمده اندازه گيري هاي اوليه را تاييد كرد .چندماه بعد كه سوراخ شدن لايه اوزون قابل مشاهده بود،(پس از مشاهده سوراخ شدن لايه اوزون تحقيقات قبلي تاييد شد)از طرف ديگر اطلاعات ماهواره TOMS سوراخ شدن لايه اوزون را نشان نمي داد ،بدين دليل كه نرم افزارهايي كه اطلاعاتي در مورد لايه اوزون ميداد به صورتي برنامه ريزي شده بود كه لا يه اوزون در منطقه كوچكي موردبررسي قرار مي گرفت .بررسي هاي بعدي ، اطلاعات بدست آمد هنگامي كه نتايج گروه BASمنتشر نشد،مورد تاييد قرار گرفت و بيانگر اين مطلب بود كه سوراخ شدن لايه اوزون به طور سريع ودر مقياس بزرگي بر بالاي منطقه انتاركتيكا انجام مي شود.

اوزون لايه اي را در استراتوسفر تشكيل ميدهد كه منطقه استوا باريكتر و در دو قطب پهن تر است .ميزان اوزون در بالاي سطح كره زمين به وسيله مقياسي به نام DU Dobson units اندازه گيري ميشود كه اين ميزان در منطقه استوايي در حدود 260DUاست و به ميزان بيشتري در جاهاي ديگر است . اين در حالي است تغييرات فصلي بسيار وسيعي اتفاق ميافتد واين در حالي شكل مي گيرد و اشعه ماوراي بنفش در لايه استراتوسفر نفوذ ميكند يا آن را مي شكافد.

منبع :ملاصدرا



تاريخ : یکشنبه هفدهم مهر 1384 | 20:27 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

سوم دبیرستان ـ فصل اول 

 

واکنشهاي شيميايي و استوکيومتري

واکنشهاي شيميايي را مي توان به صورت معادله هايي نوشت و در آن از نمادهاي شيميايي عنصرها براي نمايش دادن آنها استفاده کرد. بر طبق قانون پايستگي جرم تعداد اتمهاي هر عنصر بايد در دو طرف معادله يکسان باشد يعني معادله بايد موازنه باشد.

 

موازنه کردن معادله يک واکنش شيميايي

براي موازنه کردن يک معادله ي شيميايي بايستي ضرايب مناسبي براي واکشن دهنده ها و فرآورده ها انتخاب کرد تا تعداد اتمهاي هر عنصر در دو طرف معادله واکنش برابر شود. براي اين منظور چنين عمل مي کنيم:

 

1- ابتدا معادله ي واکنش را با استفاده از نمادها و فرمولهاي شيميايي مي نويسيم.

2- ترکيبي را که بيشترين تعداد اتم را دارد انتخاب کرده و موازنه را از عنصري در اين ترکيب آغاز مي کنيم که بيشترين تعداد اتمها را دارد. اين عنصر نبايد H  يا O باشد.

3- ابتدا اتمهاي H و سپس  O  را موازنه مي کنيم.

4- مراحل ۲ و ۳ را تکرار مي کنيم تا تعداد اتمهاي هر عنصر در دو طرف معادله برابر باشد.

5- بر طبق قرارداد ضرايب بکار رفته در معادله واکنش بايستي کوچکترين عدد صحيح (غيرکسري ) باشند.

 

در مورد يونهاي چند اتمي مانند ،PO4-2 , SO4-2 وغيره بايد آنها را به صورت يک مجموعه يا ترکيب در نظر گرفت مثلاً تعداد کل بنيان4-2  SO را در دو طرف موازنه مي کنيم.

 

 

تمرين :

معادله واکنش زير را موازنه کنيد.

C4H10 + O2 ® Co2 + H2

 

ابتدا C4H10  را براي شروع موازنه انتخاب مي کنيم چون بيشترين تعداد اتم را داراست.

براي موازنه  C ضريب 4 را براي CO2 قرار ميدهيم . براي موازنه H ضريب 5 را براي H2O قرار ميدهيم.

 

C4H10 + HO2 ® 4Co2 + 5H2O

حال در طرف راست 13 اتم O داريم . پس براي O2 در چپ ضريب 2/13 را قرار مي دهيم.

C4H10 + ۱۳/۲ O2 ® 4Co2 + 5H2O

حالا کل ضرايب را در ۲ ضرب مي کنيم که ضريب کسري نداشته باشيم.

۲C4H10  +۱۳ O2 ® ۸Co2  ۱۰+H2O

 

 

تمرين :

معادله واکنش زير را موازنه کنيد.

FeCL2 + AgNO3 ® Fe(NO3)2 +  AgCl

 

موازنه را از بنيان چند اتمي No3  شروع مي کنيم و ضريب ۲ را براي AgNo3  در سمت چپ قرار مي دهيم.

FeCL2 + 2 AgNO3 ® Fe(NO3)2 +  AgCl

حال براي آنکه Ag در دو طرف موازنه باشد ضريب ۲ را براي AgCL   در سمت راست قرار مي دهيم.

FeCL2 + 2 AgNO3 ® Fe(NO3)2 +2 AgCl

حال معادله موازنه مي باشد.

 

 

انواع واکنشهاي شيميايي به پنج دسته تقسيم مي شوند.

واکنش ترکيبي واکنشي است که در آن دو يا چند ماده با هم ترکيب شده و مواد جديدي توليد مي کنند

2H2(g)+ O2(g) ® 2 H2O (L)

واکنش سوختن واکنشي است که در آن يک ماده به سرعت با گاز اکسيژن ترکيب شده و مقدار زيادي انرژي به صورت نور و گرما آزاد مي شود.

2 Mg(S)+O2 (g)  ® 2 MgO (S) + q

واکنش تجزيه واکنشي است که در آن ماده با صرف انرژي به مواد ساده تر تبديل مي شود.

2KCLO3(S) ® 2KCL (S)+ 3O2(g)

 

واکنش جابجايي يگانه واکنشي است که در آن يک عنصر يون جايگزين عنصر يا يون ديگري در ترکيب مي شود.

Zn(S) + 2 AgNO3(aq) ® Zn(NO3)2(aq)+ Br2(l)

 

واکنش جابجايي دو گانه واکنشي است که در آن جاي دو عنصر در دو ترکيب با هم عوض مي شود.(مانند واکنشهاي رسوبي )

Zn Br2 (ag)+ 2AgNO3(ag)  ® 2 AgBr(S)+ Zn(NO3)2

 

 

 



تاريخ : جمعه بیست و هشتم اسفند 1383 | 17:56 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

نمونه سوالات شیمی سوم تجربی _ ریاضی

موازنه کنید :

1

H2 + O2 => H2O

2

H3PO4 + KOH => K3PO4 + H2O

3

K + B2O3 => K2O + B

4

HCl + NaOH => NaCl + H2O

5

Na + NaNO3 => Na2O + N2

6

C + S8 => CS2

7

Na + O2 => Na2O2

8

N2 + O2 => N2O5

9

H3PO4 + Mg(OH)2 => Mg3(PO4)2 + H2O

10

NaOH + H2CO3 => Na2CO3 + H2O

11

KOH + HBr => KBr + H2O

12

H2 + O2 => H2O2

13

Na + O2 => Na2O

14

Al(OH)3 + H2CO3 => Al2(CO3)3 + H2O

15

Al + S8 => Al2S3

16

Cs + N2 => Cs3N

17

Mg + Cl2 => MgCl2

18

Rb + RbNO3 => Rb2O + N2

19

C6H6 + O2 => CO2 + H2O

20

N2 + H2 => NH3

21

C10H22 + O2 => CO2 + H2O

22

Al(OH)3 + HBr => AlBr3 + H2O

23

CH3CH2CH2CH3 + O2 => CO2 + H2O

24

C + O2 => CO2

25

C3H8 + O2 => CO2 + H2O

26

Li + AlCl3 => LiCl + Al

27

C2H6 + O2 => CO2 + H2O

28

NH4OH + H3PO4 => (NH4)3PO4 + H2O

29

Rb + P => Rb3P

30

CH4 + O2 => CO2 + H2O

31

Al(OH)3 + H2SO4 => Al2(SO4)3 + H2O

32

Na + Cl2 => NaCl

33

Rb + S8 => Rb2S

34

H3PO4 + Ca(OH)2 => Ca3(PO4)2 + H2O

35

NH3 + HCl => NH4Cl

36

Li + H2O => LiOH + H2

37

Ca3(PO4)2 + SiO2 + C => CaSiO3 + CO + P

38

NH3 + O2 => N2 + H2O

39

FeS2 + O2 => Fe2O3 + SO2

40

C + SO2 => CS2 + CO

 


تاريخ : جمعه بیست و هشتم اسفند 1383 | 17:26 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

سوالات شیمی دوم                              امتحان تست سرعت                              دبیر : خانم صنعتی

 

1 – اگر آخرین تراز انرژی اتم یک عنصر 4P2   باشد عنصر به کدام گروه و تناوب تعلق دارد ؟

   1) 14 و 2                    2 )  2 و 4                        3 ) 14 و 4                4 ) 6 و 2

2 – کدام دسته سه تائی از عنصرها در یک دوره جدول تناوبی قرار دارند ؟

16S , 12Mg ,8O (4          19K , 11Na , 3Li (3         35Br , 23V , 19K (2        24Cr , 19K , 18Ar (1  

3 – عنصر ژرمانیم با عدد اتمی 32 با کدام عنصر هم گروه است ؟

14 Si (4                                     16S (3                            17Cl (2                                         13Al (1  

4 – اگر عنصری به دوره چهارم وگروه 11 تعلق داشته باشد آرایش الکترونی اتم آن به کدام گزینه ختم می شود ؟

4S2,4P6 ,4d1 (4       4S2 , 3d9 (3          3d1 , 4S2 , 4P6 (2        3d10 , 4S1 (1 

5 – در مورد عنصری که عدد اتمی 21 دارد کدام گزینه درست است ؟

  1 ) آخرین لایه آن سه الکترونی است                           2 ) آخرین لایه آن یک الکترونی است 

  3 ) آخرین الکترونآن در 3d  وارد می شود                   4 ) از دسته لانتانیدها است

6- اختلاف تعداد عناصری که در دوره چهارم دارای تراز d کامل با تعداد عناصری که در این دوره دارای آرایش الکترونی 4S می باشد کدام است؟

1) 8       2) 6       3)10    4)5           

7- عنصری از جدول تناوبی که تعداد الکترونهای لایه اصلی M آن دو برابر تعداد الکترونهای لایه اصلی N آن است در کدام گروه از جدول تناوبی قرار دارد؟

          1) 11          2) 3               3) 1                  4) 13

8- اگر آرایش الکترونی A دو بار منفی و D دوبار مثبت به 3P6 ختم شود کدام مطلب درست است؟

 1) اتم D به دوره چهارم و اتم A به دوره سوم تعلق دارد.

 2) اتم A به گروه چهارم و اتم D به گروه دوم تعلق دارد.

 3) D اتم عنصر واسطه و A اتم عنصر اصلی است.

 4) تفاوت تعداد الکترونهای A و D برابر 12 است.

9- لانتانیدها در ........ و اکتنیدها در .......... جدول تناوبی قرار گرفته اند؟

 1) تناوب ششم گروه 3 – تناوب هفتم گروه 3

 2) تناوب ششم گروه 3 – تناوب هفتم گروه 11

 3) تناوب هشتم گروه 11- تناوب ششم گروه 11

 4) تناوب هفتم گروه 3 – تناوب ششم گروه 3

10- لایه اصلی چهارم گنجایش چند الکترون را دارد و در عناصر تناوب چهارم حداکثر چند الکترون در این لایه وارد می شود ؟

  1) 32 و 16            2) 32 و 32              3) 18 و 8                4) 32 و 8

11- کدام گفته زیر در مورد فلزات قلیائی درست نیست؟

 1) حتی با آب سرد به سرعت واکنش می دهند.               2) آرایش الکترونی آخرین لایه آنها nS1

 3) تفاوت اندازه شعاع اتمی و یونی آنها زیاد است           4) با افزایش عدد اتمی دمای ذوب آنها افزایش می یابد

12- کلسیم(20Ca) نسبت به پتاسیم (19K)  ..........

  1) اتمهای بزرگتری دارد         2) چگالی کمتری دارد                3) آسانتر واکنش می دهد              4) شعاع اتمی کوچکتری دارد

13- در اتم عناصر دوره پنجم جدول تناوبی کدام دسته از ترازهای فرعی زیر در حال پرشدن هستند؟

 1) 5S,5P,5d,5f               2) 4d,5S,5P,5d            3) 5S,5P,5d             4) 5S,4d,5P  

14- عنصر A در گروه یک و در تناوب سوم و عنصر B در گروه 13 و در تناوب 4 قرار دارد . اختلاف عده پروتونهای این دو عنصر کدام است؟           4) 25                 3) 15               2)20                1)10

15- در جدول تناوبی چند عنصر شبه فلز با عدد اتمی کمتر از 30 وجود دارد و تناوب چهارم چند شبه فلز دارد؟

   4) 1,3                   3) 2, 4                      2) 2,3             1) 2,2                    

16- هر اتم عنصر شماره ........ با سه اتم هیدروژن تشکیل یک مولکول می دهد؟

      4) 32                 3) 15              2) 17               1) 16                          

17- عنصری که تعداد الکترون در ترازهای 4S و 4P آن در حالت عادی برابر است در کدام گروه از جدول تناوبی قرار دارد و عدد اتمی آن کدام است؟        4) 22,14             3) 22,12        2) 32,14          1) 32,12                 

18- تنها عنصر شبه فلز مربوط به تناوب دوم جدول تناوبی به کدام گروه تعلق دارد ؟

       4) 15             3) 14               2) 13                1) 2                               

19-  چند عنصر در جدول تناوبی وجود دارد که در حالت پایه تراز P در لایه ظرفیت اتم آن نیمه پر می باشد؟

     4)16                    3) 7                    2) 6                    1) 5                    

20- عنصری در گروه 14 و دوره 5 قرار دارد عدد اتمی آن کدام است؟

    4)33                       3) 50                      2) 40                  1)64             

21- آرایش الکترونی لایه ظرفیت اتم عنصری در حالت بر انگیخته  3S 3P 3d است این عنصر به کدام دوره و گروه جدول تناوبی تعلق دارد؟

 4)11,4                    3) 15,4                2) 11,3                1) 15,3               

22- در گروه فلزات قلیائی همگام با زیاد شدن عدد اتمی انرژی نخستین یونش کم می شود زیرا در این جهت 

1) الکترونگاتیوی کم می شود     2) تعداد پروتونها زیاد می شود      3) شعاع اتمی کم می شود    4) تعداد لایه های الکترونی زیاد می شود

23- کدامیک از 4 مورد زیر عدد اتمی لانتانیدها می باشد؟

  4) 47                          3) 65                          2) 103                      1) 89               

24- گروه 15 از جدول تناوبی شامل .......... عنصر و ........... نافلز است.

 4) 2,6                  3) 3,5                2) 4,6                  1) 2,5                                    

25- مندلیف در برخی موارد برای نجات جدول تناوبی از فروپاشی کدام اصل را نادیده گرفته است؟

 1) تشابه خواص فیزیکی در یک گروه                        2) تشابه خواص شیمیائی در یک گروه

 3) تشابه خواص شیمیائی در یک دوره تناوب               4) افزایش تدریجی جرم اتمی

26- در آرایش عادی الکترونی عنصری تعداد الکترونهای ترازهای 3d و 3P برابر است. کدام گزینه درباره این عنصر درست است؟

      1) در تناوب سوم قرار دارد                                 2) در لایه ظرفیت اتم آن 4 اوربیتال نیمه پر وجود دارد

      3) به گروه 6 تعلق دارد                                      4) به گروه 15 تعلق دارد

27- یونهای A یک بار مثبت و B دو بار مثبت و D دو بار منفی و E یک بار منفی  آرایش الکترونی گاز نجیب 18Ar را دارند . شعاع کدام یون کوچکتر است؟

      1) A یک بار مثبت            2) B دو بار مثبت            3) D دو بار منفی           4) E یک بار منفی

28- کدام دسته از عناصر زیر همگی پرتوزا می باشند؟

 1) لانتانیدها               2) اکتنیدها               3) فلزهای قلیائی               4) فلزهای قلیائی خاکی



تاريخ : جمعه بیست و هشتم اسفند 1383 | 17:20 | نویسنده : م.صنعتی رودی |


منجمان سردترين نقطه در عالم را شناسايي کرده اند. اين مکان، توده گازي است
که در فاصله ي دور، از ستاره اي که در مرحله ي دوم زندگي اش قرار دارد، خارج
مي شود. اين توده ي گاز که سحابي بومرنگ ناميده مي شود، جزء جوانترين گروه از
سحابي هاست و جزئيات آن توسط تلسکوپ فضايي هابل مشاهده شده است.
به نظر مي رسد ستاره ي مرده ي مرکزي، اين گاز را با چنان سرعتي از خود
خارج کرده که گاز، سرد شده و دماي آن به اندازه اي رسيده که حتي سردتر از
اشعه ي زمينه اي کيهاني است که کل عالم را مي پوشاند.
تصوير تلسکوپ هابل، سحابي سياره اي جواني را در صورت فلکي
قنطورس نشان مي دهد که 5000 سال نوري از ما فاصله دارد. سحابي سياره اي
در اطراف يک ستاره ي مرکزي روشن، زماني که ستاره در آخرين مرحله از زندگي
خود گازهايي را به خارج مي فرستد، شکل مي گيرد

تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 21:15 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

 

 

گرم شدن زمين یعنی چه؟

مي‌دانيم كه كره زمين به طور طبيعي در اثر تابش خورشيد گرم مي‌شود، اما اينجا منظور ما از گرم شدن زمين، پديده ديگري است.اين پديده نسبتا جديد عبارت است از تغيير دماي زمين در اثر فعاليتهاي بشري كه با تغييرات طبيعي آن فرق دارد. در طول ۱۰۰ سال گذشته، كره زمين به طور غيرطبيعي ۴/۰ درجه سانتيگراد گرمتر شده كه اين موضوع دانشمندان را نگران كرده‌است. آنها حدس مي‌زنند فعاليت‌هاي صنعتي در ايجاد اين مشكل بسيار موثر است و به گرم شدن كره زمين
كمك مي‌كند.

منظور از«گرم شدن زمين» افزايش ميانگين دماي زمين است. «تغيير آب و هوا» در اثر اين افزايش دما به وجود مي‌آيد. گرم شدن زمين موجب تغيير الگوي بارش، افزايش سطح آب درياهاي آزاد و كاهش سطح آب درياچه‌ها و تاثيرات وسيع بر گياهان، حيات وحش و انسانها مي‌شود.

اثر گلخانه اي چيست؟ گازهاي گلخانه اي چه گازهايي هستند؟

به مجموعه‌اي از گازها كه مقداري از انرژي خورشيد را در جو زمين نگه مي‌دارندو باعث گرم شدن جو مي‌شوند‍‍، گازهاي گلخانه‌اي مي‌گويند. بخار آب(H2O)، دي اكسيدنيتروژن (NO2)، دي اكسيدكربن (CO2) و متان (CH4) گازهاي گلخانه‌اي اصلي هستند. اگر اين گازها در جو نبودند، انرژي گرمايي خورشيد مجددا به فضا بر مي‌گشت و به اين ترتيب هواي زمين ۳۳ درجه سانتيگراد سردتر از الان مي‌شد. اثر گلخانه‌اي به افزايش دماي كره زمين در اثر وجود گازهاي گلخانه‌اي در جو زمين گفته مي‌شود.

آيا مي دانيد چرا به اين گازها، گازها‌ي‌ گلخانه‌اي مي‌گوييم؟
آيا شما تا حالا يك گلخانه ديده ايد؟
گلخانه يك اتاق شيشه‌اي است كه نور خورشيد از شيشه‌هاي آن به داخل مي‌تابد و هواي گلخانه را گرم مي‌كند. اما شيشه‌هاي گلخانه اجازه نمي‌دهند كه اين هواي گرم از گلخانه خارج‌شود.

جو يا هوايي كه در اطراف ماست، شبيه يك گلخانه است. گازهاي گلخانه‌اي در جو درست مثل شيشه‌هاي گلخانه عمل مي‌كنند. نور خورشيد پس از عبور از لايه‌هاي گازهاي گلخانه‌اي وارد جو زمين مي‌شود. زماني كه نور خورشيد به سطح زمين مي‌رسد، مقداري از انرژي گرمايي آن توسط خاك، آب و ساير موجودات جذب مي‌شود. مقداري هم در جو زمين مي‌ماند و باقيمانده آن به فضا برمي‌گردد. اگر مقدار گازهاي گلخانه‌اي در جو از حد طبيعي آن بالاتر باشد، انرژي كمتري به فضا برمي‌گردد، در نتيجه جو زمين گرم تر مي‌شود و به دنبال آن دماي كره زمين بالا مي‌رود.

اثر گلخانه‌اي، كره زمين را به اندازه‌اي گرم نگه مي دارد كه ما انسان ها بتوانيم بر روي آن زندگي كنيم. اما اگر اثر گلخانه اي شدت يابد، ممكن است دماي زمين به قدري زياد شود كه ما و بقيه گياهان و جانوران نتوانيم گرماي آن را تحمل كنيم



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 1:13 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
 

 

 

نانوتكنولوژي چيست؟
نانوتكنولوژي توليد كارآمد مواد و دستگاهها و سيستمها با كنترل ماده در مقياس طولي نانومتر، و بهره برداري از خواص و پديده هاي نوظهوري است كه در مقياس نانو توسعه يافته اند.

يك نانومتر چيست؟
يك نانومتر يك ميلياردم متر (9-m 10) است. اين مقدار حدوداً چهار برابر قطر يك اتم است. مكعبي با ابعاد
 5/2 نانومتر ممكن است حدود 1000 اتم را شامل شود. كوچكترين IC هاي امروزي با ابعادي در حدود 250 نانومتر در هر لايه به ارتفاع يك اتم، حدود يك ميليون اتم را در بردارند. در مقايسه يك جسم نانومتري با اندازه اي حدود 10 نانومتر، هزار برابر كوچكتر از قطر يك موي انسان است.

چرا اين مقياس طول اينقدر مهم است؟
خواص موجي شكل (مكانيك كوآنتمي) الكترونهاي داخل ماده و اثر متقابل اتمها با يكديگر از جابجايي مواد در مقياس نانومتر اثر مي پذيرند. با توليد ساختارهايي در مقياس نانومتر، امكان كنترل خواص ذاتي مواد ازجمله دماي ذوب، خواص مغناطيسي، ظرفيت بار و حتي رنگ مواد بدون تغيير در تركيب شيميايي بوجود مي آيد. استفاده از اين پتانسيل به محصولات و تكنولوژيهاي جديدي با كارايي بالا منتهي مي شود كه پيش از اين ميسر نبود. نظام سيستماتيك ماده در مقياس نانومتري، كليدي براي سيستمهاي بيولوژيكي است. نانوتكنولوژي به ما اجازه مي دهد تا اجزاء و تركيبات را داخل سلولها قرارداده و مواد جديدي را با استفاده از روشهاي جديد خود_اسمبلي بسازيم. در روش خود_اسمبلي به هيچ روبات يا ابزار ديگري براي سرهم كردن اجزاء نيازي نيست. اين تركيب پرقدرت علم مواد و بيوتكنولوژي به فرايندها و صنايع جديدي منتهي خواهد شد.

ساختارهايي در مقياس نانو مانند نانوذرات و نانولايه ها داراي نسبت سطح به حجم بالايي هستند كه آنها را براي استفاده در مواد كامپوزيت، واكنشهاي شيميايي، تهيه دارو و ذخيرة انرژي ايده ال مي سازد. سراميك هاي نانوساختاري غالباً سخت تر و غيرشكننده تر از مشابه مقياس ميكروني خود هستند. كاتاليزورهاي مقياس نانو راندمان واكنشهاي شيميايي و احتراق را افزايش داده و به ميزان چشمگيري از مواد زائد و آلودگي آن كم مي كنند. وسايل الكترونيكي جديد، مدارهاي كوچكتر و سريعتر و … با مصرف خيلي كمتر مي توانند با كنترل واكنش ها در نانوساختار بطور همزمان بدست آيند. اينها تنها اندكي از فوايد و مزاياي تهيه مواد در مقياس نانومتر است.

 منافع نانوتكنولوژي چيست؟
مفهوم جديد نانوتكنولوژي آنقدر گسترده و ناشناخته است كه ممكن است روي علم و تكنولوژي در مسيرهاي غيرقابل پيش بيني تأثير بگذارد. محصولات موجود نانوتكنولوژي عبارتند از: لاستيكهاي مقاوم در برابر سايش كه از تركيب ذرات خاك رس با پليمرها بدست آمده اند، شيشه هايي كه خودبخود تميز ميشوند,  مواد دارويي كه در مقياس نانو ذرات درست شده اند،ذرات مغناطيسي باهوش براي پمپهاي مكنده و روان سازها,  هد ديسكهاي ليزري و مغناطيسي كه با كنترل دقيق ضخامت لايه ها از كيفيت بالاتري برخوردارند، چاپگرهاي عالي با استفاده از نانو ذرات با بهترين خواص جوهر و رنگ دانه و ...


 



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 1:8 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

 

 



هانری بکرل نخستين کسی بود که متوجه پرتودهی عجيب سنگ معدن اورانيم
گرديد پس از ان در سال 1909 ميلادی ارنست رادرفورد هسته اتم را کشف کرد.
وی همچنين نشان دادکه پرتوهای راديواکتيو در ميدان مغناطيسی به سه دسته
تقيسيم می شود( پرتوهای الفا و بتا وگاما) بعدها دانشمندان دريافتند که منشاء
اين پرتوها درون هسته اتم اورانيم می باشددر سال 1938 با انجام ازمايشاتی
توسط دو دانشمند المانی بنامهای اتوهان و فريتس شتراسمن فيزيک هسته ای
پای به مرحله تازه ای نهاد اين فيزيکدانان با بمباران هسته اتم اورانيم بوسيله
نوترونها به عناصر راديواکتيوی دست يافتند که جرم اتمی کوچکتری نسبت به اورانيم
داشت و در اينجا بود که نا قوس شوم اختراع بمب اتمی به صدا در امد.
زيرا هر فروپاشی هسته اورانيم ميتوانست تا ۲۰۰مگاولت انرژی ازاد کند وبديهی بود
اگر هسته های بيشتری فرو پاشيده می شد انرژی فراوانی حاصل می گردید.
بعدها فيزيکدانان ديگری نيز در اين محدوده به تحقیق می پرداختند يکی از انان
انريکو فرمی بود( ۱۹۵۴ - ۱۹۰۱) که بخاطر تحقيقاتش در سال ۱۹۳۸ موفق به
دريافت جايزه نوبل گرديد.در سال 1939 يعنی قبل از شروع جنگ جهانی دوم
در بين فيزيکدانان اين بيم وجود داشت که المانيهابه کمک فيزيکدانان نابغه ای
مانند هايزنبرگ ودستيارانش بتوانند با استفاده از دانش شکافت هسته ای
بمب اتمی بسازندبه همين دليل از البرت انيشتين خواستند که نامه ای به
فرانکلين روزولت رئيس جمهور وقت امريکا بنويسد در ان نامه تاريخی از امکان
ساخت بمبی صحبت شد که هر گز هايزنبرگ ان را نساخت.چنين شدکه دولتمردان
امريکا برای پيشدستی برالمان پروژه مانهتن را براه انداختندو از انريکو فرمی
دعوت به عمل اوردند تا مقدمات ساخت بمب اتمی را فراهم سازد سه سال
بعددر دوم دسامبر ۱۹۴۲ در ساعت 3 بعد از ظهر نخستين راکتور اتمی دنيا
در دانشگاه شيکاگو امريکا ساخته شد.سپس در ۱۶ ژوئيه ۱۹۴۵ نخستين
ازمايش بمب اتمی در صحرای الامو گرودو نيو مکزيکو انجام شد.سه هفته بعد
هيروشيما درساعت 8:15 صبح در تاريخ 6 اگوست 1945 بوسيله بمب اورانيمی
بمباران گردييد و ناکازاکی در ۹ اگوست سال ۱۹۴۵ بمباران شدند که طی ان صدها
هزار نفر فورا جان باختند.

بمبهاي هسته اي چگونه ساخته ميشوند؟

بمبهاي هسته اي به دو شكل ساخته مي شوند. بمبهاي شكافتي (اتمي) و بمبهاي همجوشي (هيدروژني). در حاليكه جزئيات اين بمبها محرمانه است ولي نكات اساسي آنها قابل دسترس است. سوخت در يك بمب شكافتي مشتمل بر اورانيوم 235 و پلوتونيم 239 ي تقريبا خالص است كه هر دو هسته هاي شكافت پذيري دارند. يك تكه ي كوچك از چنين ماده اي نمي تواند منفجر شود زيرا تعداد بسيار زيادي از نوترونها فرار مي كنند. ولي در يك جرم به قدر كافي بزرگ (بحراني) واكنش زنجيره اي صورت مي گيرد. يك نوترون اوليه ي اتفاقي باعث شروع شكافت خواهد شد...
يك بمب نوعي تقريبا 10 به توان 24 نوترون در كمتر از ده به توان 7- ثانيه آزاد مي كند كه باعث گرماي بسيار شديد مي شود. همجوشي فرق دارد. همجوشي وقتي رخ مي دهد كه دو هسته ي سبك را آنقدر به هم نزديك كنيم كه در حوزه ي عمل جاذبه ي متقابل نيروي هسته اي قوي قرار گيرند. از آن به بعد به شدت هم را جذب مي كنند و اتمي سنگين تر توليد مي كنند و مقداري انرژي آزاد مي كنند. همجوشي را مي توان در محيط پلاسمايي بوجود آورد و اخيرا با ليزر هم اين كار را مي كنند. در اين همجوشي قرصهاي كوچكي از دوتريم و ترتيم (عناصري سبك كه همخانواده ي هيدروژنند) را بوسيله فوجهاي ليزري پرقدرت گرم مي كنند. اگر توان ليزرها كم باشد انفجارهاي كوچكي در اين قرصهاي كوچك رخ مي دهد. اما اگر قدرت بالا باشد و در زمان كوتاه اثر كنند همجوشي رخ مي دهد. توان اين نوع ليزرها بيش از توان نيروي برق آمريكاست. پس تهيه اش بسيار سخت است .



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:48 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

شيمي مواد منفجره

 

 


 

اصول اوليه انفجار

مواد منفجره, به زبان ساده, موادي هستند که در صورت آغاز فرايند انفجار, با سرعت بالايي واکنش ميدهند و حجم زيادي گاز توليد ميکنند. بطور کلي, تعريف انفجار, يعني آزاد شدن مقدار زيادي گاز با سرعت و فشار بالا. اين آزاد شدن گاز به نوبه خود ميتواند باعث پرتاب شدن قطعات و اشياء اطراف و تبديل شدن آنها به ترکش شود. مواد منفجره انواع زيادي دارند (شيميايي, اتمي, پلاسما...). مواد منفجره شيميايي از دو جز اکسيد کننده, و سوخت تشکيل شده اند. هر ماده سوختي, در حرارت مناسب و در مجاورت اکسيژن آتش ميگيرد و شروع به سوختن ميکند. اما به دليل اينکه در هوا, اکسيژن به صورت خالص وجود ندارد, سوختن اين مواد به تدريج صورت ميگيرد. در مواد منفجره, در کنار سوخت, ماده اکسيد کننده اضافه ميشود. ماده اکسيد کننده, مثل پرمنگنات پتاسيم, در هنگام واکنش مقدار زيادي اکسيژن آزاد ميکند و اين اکسيژن با سوخت ترکيب شده و باعث واکنش ناگهاني کل سوخت ميشود و انفجار به وجود مي آيد. به ياد داشته باشيد که مواد منفجره براي واکنش نيازي به هوا ندارند و اکسيژن مورد نياز خود را از درون خود تامين ميکنند.

دو نوع ماده منفجره شيميايي وجود دارد : High Explosive يا مواد درجه بالا و Low Explosive يا مواد درجه پائين. مواد درجه بالا در صورت انفجار با سرعت زيادي تبديل به گاز ميشوند و شدت انفجار آنها بسيار زياد است. اما برعکس, مواد درجه پائين نسبتاً کند واکنش ميدهند. مثالهاي خوب ماده درجه بالا C-4 و ماده درجه پائين باروت است. مواد منفجره همچنين از نظر ميزان حساسيت با يکديگر تفاوت دارند. بعضي از اين مواد بقدري حساسند که حتي نشستن يک پشه روي آنها باعث انفجارشان ميشوند و در عوض بعضي از آنها تا 3000 درجه دما را تحمل ميکنند و منفجر نميشوند. مواد منفجره حساس را با احتياط زياد و در مقادير بسيار کم جابجا ميکنند و به همين دليل از آنها براي درست کردن چاشني استفاده ميکنند. چاشني (Detonator) وسيله اي است که به وسيله حرارت, ضربه يا شوکهاي الکتريکي منفجر ميشود و به نوبه خود باعث انفجار منفجره با حساسيت کمتر ميشود.



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:43 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

شيمی

 

پديده ی Luminescence 
(مواد نور افشا در تاريکی)

Glowing products

فسفرسانس و فلوئورسانس پديده هايي هستند كه در آنها يك ماده خاص كه بطور عام به آن فسفر گفته ميشود پس از قرار گرفتن در مقابل نور مرئي يا غيره مرئی يا حرارت ( تحريك شده ) اين انرژي را در خود ذخيره مي كند و سپس آن انرژي را بصورت طيفي از امواج مرئي در طول مدت زماني منتشر مي كند . اگر اين بعنوان شباهت اين دو پديده باشد تفاوت آنها در اختلاف زماني بين اين دو دريافت و تابش يا به عبارت ديگر دوام تابش است . اگر زمان تحريك كمتر از ۱۰ به توان ۸- ثانيه باشد، اين پديده را Fluorescent مي ناميم و اگر زمان تحريك بيش از ۱۰ به توان ۸- ثانيه باشد آن را Phosphorescent مي ناميم.به عبارتي در فسفرسنس تحريك طولاني تر و تشعشع طولاني تري داريم و در فلوئورسنس تحريك كوتاهتر تر و تشعشع كوتاهتري تري داريم.در فلوئورسانس كه نمونه آن نور مهتابي يا صفحه تلويزيون است تابش آني است و تقريبا" بلافاصله بعد از قطع نور تمام ميشود . در حالي كه در فسفرسانس ماده بعد از قطع نور نيز تا مدتي به تابش ادامه ميدهد كه مقدار آن بسته به ماده مورد استفاده مي تواند از چند ثانيه تا چندين روز طول بكشد . در فلوئورسانس برانگيختگي ميان دو تراز اصلي با انرژي هاي E1,E2 اتفاق مي افتد كه جابجايي بين أنها كاملا" أزاد است .الكترون با دريافت انرژي بر انگيخته شده وبه تراز E2 مي رود وپس از 8تا 10 ثانيه دوباره به تراز اول بر مي گردد و فتوني با انرژي E2-E1 تابش مي كند اما در فسفرسانس ماجرابدليل وجود يك تراز مياني كمي پيچيده تر است اين تراز كه مابين تراز پايه و برانگيخته قرار دارد تراز نيمه پايدار مي باشد و مانند يك دام براي الكترونها عمل ميكند به خاطر شرايط خاص اين تراز انتقال الكترون از أن به ساير ترازها ممنوع واحتمال أن بسيار كم است بنابراين چنانچه الكتروني پس از برانگيختگي از تراز E2 در دام تراز نيمه پايدار بيافتد انجا مي ماند تا زماني كه به طريقي ديگر مجددا" برانگيخته شود وبه تراز E2 برگردداين اتفاق مي تواند تحت تاثير جنبشهاي گرمايي اتمها يا مولكولهاي مجاور ويا برانگيختگي نوري روي دهد اما احتمال وقوع أن بسيار كم است به همين دليل چنين الكترونهايي تا مدتها در تراز مياني مي مانند (بسته به ساختار اتمي ماده و شرايط محيطي) وهمين عامل تاخير در باز تابش بخشي از انرژي دريافت شده است.تحريك اين ماده ها به گونه هاي مختلف انجام مي شوند: بمباران فوتوني، الكترونها، يونهاي مثبت، واكنشهاي شيميايي، گرما و گاهي اوقات ( مخصوصاً در جانداران ) تنش هاي مكانيكي... راز کرمهای شب تاب در فسفرسانس است.

برای ساختن مواد درخشنده در تاريکی بايد فسفری وجود داشته باشد که با استفاده از نور معمولی انرژی بگيرد و طول تابش ان زياد باشد.برای مثال دو فسفری که اين ويژگی ها را دارند مثل ( Zinc Sulfide ) و ( Strontium Aluminate ). که ( Strontium Aluminate ) بهتر است برای طول تابش بيشتر.
اين مواد با پلاستيک مخلوط ميکنند و مواد درخشنده در تاريکی را ميسازند.

بعضی مواقع ممکن است شما موادی را ببينيد که ميدرخشند ولی به انرژی احتياجی ندارند!يکی از ان مثالها بروی عقربه های ساعتهای گران قيمت است.درانها فسفر با يک عنصر راديو اکتيو مخلوط شده (مثل راديوم- radium) که ان عنصر با انتشار راديو اکتيو فسفر را مرتبا با انرژی ميکند.

شرحي از نحوه ي كار لامپ هاي فلوئورسنت :

در اين لامپها يك تخليه ي الكتريكي در محيطي از بخار جيوه و يك گاز خنثي ( مانند آرگون ) انجام مي شود. بخار جيوه بر اثر اين تخليه ي انرژي و جذب اين انرژي، شروع به تشعشع مي كند و طول موج اين تشعشع ۲۵۳۷ آنگستروم است كه در محدوده ي طيف UV ( فرا بنفش ) است.

از ديگر سوي، دبواره ي داخلي لامپ را با مواد فسفرسنتي پوشش مي دهند و اين مواد توسط اشعه ي UV تحريك شده، نور مرئي تابش مي كنند.
در دهه ي ۱۹۴۰ اين پوشش Zn2SiO4 (سيليكات زيركونيم) بود و از Mn بعنوان Activator استفاده مي كردند. بعدها يك محلول فسفاتي به صورت Ca5.(PO4)3.(Cl,F).Sb3+ion.Mn2+ion - كه Sb3+ion يعني يون ۳ بار مثبت آنتيموان - استفاده شد كه Activator ان، Sb ( آنتيموان ) بود.

چه موادي اين گونه هستند (نام عنصر ها) و رنگ نور انها به چه بستگي دارد؟

شماره - ماده ي زمينه - Activator - رنگ تشعشع - كاربرد
-------------------------------------------------------------- ( زمان عملكرد كوتاه )
۱ - CaWO4 - بدون Activator - آبي - لامپ آبي
۲ - Pb - CaWO4 - آبي كم رنگ - لامپ آبي
۳ - Pb - BaSi2O5 - فرا بنفش - لامپ تشعشع طولاني مدت فرابنفش
۴ - Mn - Zn2SiO4 - سبز - لامپ سبز
۵ - Pb3Mn - CaSiO3 - بين زرد و نارنجي - لامپ رنگي با كيفيت بالا
۶ - Mn - Cd2B2O5 - نارنجي / زرد - لامپ ترنر



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:38 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

نکته های جالب

 

آيا مي دانيد ارشميدس چه چيزي را يافت ؟  



ارشميدس، رياضيدان يوناني، در سده ي سوم پيش از ميلاد در سيراكوز زندگي مي كرد. شهرت او به سبب ابداعاتي همچون اختراع اهرم، اختراع «پيچ ارشميدس» ( كه هنوز هم در مصر براي آبياري مزارع از آن به هنگام بالا كشيدن آب نيل استفاده مي شود)، و نيز كشف قانون هيدروستاتيك است، كه گاه «اصل ارشميدس» ناميده مي شود. او بود كه با بدني برهنه از حمام عمومي به خيابان هاي سيراكوز دويد و فرياد زد: «اوريكا،  اوريكا!»  يعني «يافتم».

ارشميدس چه يافته بود؟


چه بود كه او را اين قدر به هيجان آورد كه فراموش كرد قبل از دويدن به سوي خانه لباسهايش را بر تن كند؟ براي اينكه به اين پرسش ها پاسخ دهيم بايد بدانيم كه وقتي آن روز ارشميدس پا به خزينه گذاشت فكرش به چه چيزي مشغول بود .


هيرو، پادشاه سيراكوز، از دوستان نزديك يا شايد از خويشاوندان ارشميدس، زرگري را مأمور كرده بود تا برايش تاجي از طلاي خالص بسازد. وقتي تاج تكميل شد و به دست پادشاه رسيد، ترديد داشت كه زرگر تمام طلا  را به كاربرده باشد. آيا امكان نداشت كه زرگر به جاي قسمتي از طلايي كه به او داده شده بود، از فلز كم ارزش تري مثل نقره يا مس استفاده كرده، و بقيه ي طلايي را كه مصرف نشده بود براي خود نگه داشته باشد؟


هر كس مي دانست كه چگونه طلا را با نقره و مس مخلوط كرده و در اين مخلوطها، يا آلياژها، حتي وقتي مقادير زيادي از فلزات ديگر استفاده شود، باز هم رنگ خيره كننده ي طلا باقي مي ماند. طلاي خالص را طلاي 24 عيار مي نامند. طلاي 14 عيار از 58% طلا و 42% فلزهاي ديگر تشكيل شده است. اين آلياژ به فراواني در جواهرات استفاده مي شود، و ظاهر آن با طلاي خالص تقريباً هيچ فرقي ندارد.


شاه هيرو، دوست خود ارشميدس را احضار كرد  و از اين رياضيدان مشهور خواست تا بفهمد آيا واقعاً تاج از طلاي خالص است و تمام فلز با ارزشي كه پادشاه به زرگر داده در آن به كار رفته است يا نه. در سده ي سوم پيش از ميلاد، شيمي تحليلي به اندازه ي رياضيات پيشرفته نبود و ارشميدس در رياضيات و مهندسي توانايي بسيار داشت.


ارشميدس قبلاً براي محاسبه ي حجم جامدهايي كه شكلي منظم مثل كره يا استوانه داشتند دستورهاي رياضي ابداع كرده بود. او مي دانست كه اگر بتواند حجم تاج هيرو را تعيين كند، خواهد فهميد كه آيا تاج از طلاي خالص درست شده است يا از مخلوطي از طلا با فلزات ديگر.


وقتي پا به خزينه گذاشت و ديد كه آب از آن سر ريز كرد، متوجه شد كه حجم آبي كه بيرون ريخته است دقيقاً با حجم قسمتي از بدن او كه وارد آب شده برابري مي كند. اكنون مي دانست كه چگونه بايد حجم هر جسم جامد نامنظمي را محاسبه كند، چه پاي خودش باشد و چه تاج پادشاه. اگر او تاج را در ظرفي پر از آب قرار مي داد، مي توانست حجم آبي را كه سرريز مي كرد اندازه گيري كند،  و اين مقدار با حجم تاج  برابر بود.


فرض كنيد هيرو به زرگر، مكعبي از طلاي خالص داده بود كه دقيقاً 2 كيلوگرم وزن داشت. ابعاد چنين مكعبي 7/4 سانتيمتر، و حجم مكعب 104 سانتيمتر مكعب مي شد. اگر زرگر تاج را با تمام اين طلا درست كرده بود و از هيچ فلز ديگري استفاده نكرده بود، وزن تاج 2 كيلوگرم مي شد، گرچه شكل آن با مكعب اوليه فرق مي كرد، اما حجم آن همان 104 سانتيمتر مكعب باقي مي ماند. ولي اگر زرگر فقط از نصف طلا استفاده و يك كيلوگرم باقيمانده را با وزني برابر مثلاً نقره جايگزين كرده بود، وزن آلياژ به كار رفته در تاج همان 2 كيلوگرم مي شد، اما حجم آن تفاوت مي كرد.



اگر مي شد به نحوي حجم تاج را محاسبه كرد، معلوم مي شد كه بيشتر از 104 سانتيمتر مكعب وزن دارد، چون چگالي نقره فقط در حدود نصف چگالي طلاست. چگالي هر ماده عبارت است از وزن واحد حجم آن. چگالي طلا بيش از چگالي ديگر فلزات رايج است؛ چگالي آن 3/19 گرم بر سانتيمتر مكعب، چگالي نقره 5/10 گرم بر سانتيمتر مكعب، و چگالي مس از آن هم كمتر، يعني 9/8 گرم بر سانتيمتر مكعب است. حجم يك تاج 2 كيلوگرمي كه از 50% طلا و 50% نقره درست شده باشد، 147 سانتيمتر مكعب خواهد بود.

وقتي ارشميدس اين كشف تصادفي را در حمام عمومي كرد، ديگر اندازه گيري حجم تاج نو هيرو دشوار نبود. كافي بود آن را در آب بگذارد و حجم آب جا به جا شده را اندازه گيري كند. هنگامي كه پادشاه دريافت حجم تاجش بسيار بيشتر از تاجي است كه با طلاي خالص ساخته شده، با اعدام زرگر خطاكار حقش را كف دستش گذاشت. تصادفي كه منجر به اكتشاف پر بركت ارشميدس شد (بخت ياري!) زياد هم براي زرگر تبرك نداشت.

بدين ترتيب كشف راهي براي اندازه گيري حجم هر جسم جامد، باعث شد ارشميدس آن قدر، هيجان زده شود كه وقتي از حمام بيرون مي دود فراموش كند كه لباسهايش را جا گذاشته است



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:33 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

شيمي

 



از سلاحهاي شيميايي چه ميدانيد؟

از اين سلاحها براي کشتن افراد و وارد کردن صدمات بسيار جدي و يا ايجاد انواع
معلوليت ها در مردم استفاده مي شود. اين سلاحها بر اساس اثرات مختلفي که
بر بدن افراد مي گذارد ، به 3دسته تقسيم بندي مي شوند. دسته اول سلاحهاي
هستند که روي سيستم عصبي بدن تاثير مي گذارند. در اين دسته GA ، GB
، GD ، GF و VX (متيل فسفوبوتيوئيک اسيد , گاز سارين ) قرار دارند. دسته دوم ،
اثرات خود را روي پوست به جا مي گذارند و شامل HD (گازخردل گوگرد) ، HN
(خردل نيتروژن)، L و CX هستند. دسته سوم نيز باعث اختلال
سيستم تنفسي بدن مي شوند. در اين گروه گازهاي بي رنگ CG و DP ،
کلرين (Cl) و فسفوکلرين (Ps) وجود دارند. از سلاحهاي شيميايي که
روي اعصاب اثر مي گذارند، قبل و در طول جنگ دوم جهاني استفاده هاي بي
شماري شده است.

دسته ي اول: اين مواد از نظر شيميايي وابسته به حشره کش هاي آلي فسفره
هستند. اين دسته از سلاحهاي شيميايي مانع از عمل آنزيم استيل کولين استر
از مي شوند. وقتي مواد شيميايي اين دسته وارد بدن شوند، غلظت استيل کولين
را در بدن به بيش از حد لازم مي رسانند. ريه ها و چشمها بسرعت اين مواد را
جذب کرده در کمتر از يک دقيقه بر سيستم عصبي بدن تاثيرات قابل توجهي
مي گذارند. علايم آن به صورت آبريزش بيني ، ترشح زياد بزاق ، تنگي قفسه
سينه ، کوتاهي تنفس ، تنگي مردمک چشم ، انقباض عضلاني و يا حالت
تهوع و انقباض شکم ظهور مي کند. دسته دوم سلاحهاي شيميايي که بر روي
پوست تاول و سوختگي ايجاد مي کنند ، ماندگاري فراواني در محيط دارند. اين
مواد روي چشمها ، پوشش مخاطي ، ريه ها ، پوست و اجزاي خون اثر گذاشته
و اگر از طريق تنفس وارد ريه ها شوند ، بر شدت تنفس اثرات منفي مي گذارند
و اگر توسط غذا بلعيده شوند ، سبب اسهال و استفراغ مي شوند. خردل ها که
جزو اين دسته هستند به خاطر خواص فيزيکي خود مقاومت و ماندگاري بسيار
زيادي در سرما و دماهاي معتدل دارند.اگر دو دقيقه از تماس يک قطره خردل
با پوست بگذرد، صدمات جبران ناپذيري به اين عضو وارد مي شود. CX نيز که
جزو اين گروه است ، پودري کريستالي شکل است که در دماهاي 39 تا 40 درجه
سانتي گراد ذوب شده و در دماي 129 درجه سانتي گراد به جوش مي آيد. اين ماده
را با افزودن موادي خاص در دماي اتاق به حالت مايع درمي آورند. CX داراي بوي
بسيار نامطبوعي است.
در غلظتهاي کم آن سوزش شديد چشم بروز مي کند، اما در غلظتهاي بالا به
پوست حمله کرده و چند ميلي گرم آن سبب دردهاي زياد و سوزشهاي فراوان
شده و زخمهاي بدي بر جاي مي گذارد. براي پيشگيري از اثر اين مواد سربازان
بايد به لباسها و ماسکهاي حفاظتي مجهز باشند. دسته سوم از سلاحهاي
شيميايي آنهايي هستند که بر دستگاه تنفسي اثر مي گذارند. اين مواد بشدت
به بافت ريه آسيب مي رسانند. فسفوژن که خطرناک ترين عضو اين گروه است ،
براي اولين بار در سال 1915 استفاده شد. اين ماده گازي بي رنگ
است که در دماي 2/8 درجه سانتي گراد به جوش مي آيد، بنابراين بسيار فرار
و ناماندگار است ، ولي چون غلظت بخار آن 4/3 برابر هوا است ، به مدت طولاني
در گودال ها و ديگر مناطق پست زمين باقي خواهد ماند. غلظت زياد آن پس از
چند ساعت سبب مرگ مي شود، اما در غلظتهاي کم سبب سرفه ، اختناق ،
احساس تنگي قفسه سينه ، حالت تهوع و سردرد و غيره مي شود.
(انواع اول و سوم اين سلاح يعني گازهاي سارين و خردل همان هايي هستند که
حکومت عراق در جريان جنگ تحميلي از آنها در برابر رزمندگان ما و حتي مناطق
کردنشين خود استفاده کرد.)
در اين ميان ، محققان طرفدار صلح نيز بيکار ننشسته اند و همواره براي يافتن راه
حل مبارزه با اين سلاحها، مطالعه و تحقيق مي کنند. مثلا آنها فهميده اند اگر موشها
مقدار کمي از آنزيمي با نام NTE داشته باشند، نسبت به فسفرهاي آلي حساسترند.
اين موشها کم تحرک تر هستند و شانس مردنشان نسبت به جانوراني که مقدار اين
آنزيم در بدنشان در حد طبيعي است ، 2برابر بيشتر است ، پس وجود اين آنزيم در
بدن موشها از اثر فسفرهاي آلي جلوگيري مي کند. به همين ترتيب ، انسانها نيز ژن
اين آنزيم را دارند ، پس مي توان اميدوار بود که از داورهايي که سطح NTE را افزايش
بدهند، براي مبارزه با اين مواد شيميايي استفاده کرد، البته اين داروها را بايد پيش
از حمله گازهاي شيميايي به کار برد. به عبارت ديگر، «هيچ درماني براي ضايعات مواد شيميايي وجود ندارد، مگر پيشگيري از تماس انسان ها با اين مواد.» اما بايد پرسيد
آينده اين سلاحها چيست و ماهيت سلاحهاي جديد چه خواهد بود؟ آيا ممکن است
آينده اي رويايي در پيش رو داشته باشيم که در آن کاربرد هرگونه سلاح شيميايي از
نظر وجدان تمامي افراد کاري غيرقانوني باشد؟ آيا ممکن است آيندگان روزهاي سياه
گذشته را به دست فراموشي بسپارند؟



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:32 | نویسنده : م.صنعتی رودی |

عطرها

 

 

به طور كلي در تعريف عطر ميتوان گفت كه عطر مجموعه اي از مواد خوشبو كننده بعلاوه يك حلال مناسب است اجزاي اصلي يك عطر را 1- حلال يا حامل 2- مواد تثبيت كننده 3- عناصر خوشبو تشكيل ميدهند .
حاملها يا حلال :از حلالهاي جديد و پركار امروزي براي نگهداري مواد معطر مخلوط اتيل الكل بسيار خالص به همراه مقدار كم يا زياد آب است . ميزان آب بر طبق انحلال پذيري روغنهاي مورد استفاده تعيين ميشود . حلال مذكور بدليل فراريت بالايي كه دارد پخش بويي را كه حمل ميكند آسان ميسازد و ضمن آنكه تاثير سوئي هم بر پوست و همچنين واكنش خاصي با مواد حل شونده ندارد . اما قبل از هر چيز بايد بوي الكل از بين برود كه براي اينكار از مواد برطرف كننده بو يا پيش تثبيت كننده استفاده ميشود از موادي كه چنين كاري را انجام ميدهند ميتوان به صمغ بنزويين و يا ديگر تثبيت كننده هاي رزيني اشاره كرد كه اين مواد به الكل اضافه ميشوند و بعد از مدت يك يا دو هفته الكل تقريبا بي بو بدست مي آيد ، بوي خام طبيعي آن با رزين خنثي ميشود .
تثبيت كننده ها : به طور كلي در يك محلول حاوي مواد معطر و فرار ، جزئي كه فراريت
بالاتري دارد اول تبخير ميشود ، و از آنجايي كه مجموعه مواد مختلف ايجاد بوي معطر ميكنند بايد بر اين اشكال غلبه كرد براي همين از يك تثبيت كننده استفاده ميكنند ، ماده ايكه فراريت پايين تر از روغنهاي عطري دارند و سرعت تبخير اجزاي تشكيل دهنده و معطر را كند و يكسان ميكنند .
از انواع تثبيت كننده ها ميتوان به 1- ترشحات حيواني نظير مشك و عنبر و ... 2- محصولات رزيني كه بر اثر آسيب ديدگي و يا بطور طبيعي از گياهان خاصي ترشح ميشوند مانند:بنزويين و صمغ يا ترپنها 3-روغنهاي اسانسي كه هم بوي خوش و هم نقطه جوش بالاتر از حد متعارف {285-290درجه سلسيوس}دارند مانند مرموك و صندل و ....4-مواد تثبيت كننده سنتزي : برخي از استرهاي نسبتا بي بو با نقطه جوش بالا مانند گيسريل دي استات نقطه جوش 259درجه سلسيوس و اتيل فتالات با نقطه جوش 295 درجه بنزيل بنزوات با نقطه جوش 323 درجه سلسيوس و همچنين مواد كه بوي خاصي دارند و پس از اضافه شدن به مجموعه مواد معطر بوي خود را منتقل ميكنند مانند : آميل بنزوات ، استوفنون، استرهاي الكلي سيناميك ، استر هاي اسيدي سيناميك و....

در ادامه مبحث عطرها اين بار به بررسي مواد خوشبوي موجود در عطر مي پردازيم : به طور كلي مواد خوشبوي موجود در عطرها به موارد زير تقسيم ميشوند : 1- روغن اسانسي 2- مواد مستقل 3- مواد شيميايي سنتزي يا نيم سنتزي

روغنهاي اسانسي :در حقيقت از نوع روغنهاي خوشبوي فرار با منشاء گياهي هستند . البته بايد ميان روغنهاي بدست آمده از عطرگيري با روغنهاي جاذب يا استخراج توسط حلال و روغنهاي اسانسي بازيابي شده توسط تقطير تفاوت قائل شد . در روغنهاي حاصل از تقطير ممكن است اجزاي سازنده غير فرار و اجزايي كه بدليل تقطير از بين رفته اند را نداشته باشد ، به طور كلي ميشود گفت در عمل تقطير ما قسمتي از مواد مورد نياز مان را از دست ميدهيم بعنوان مثال : گل محمدي كه فنيل الكل در بخش آبي محصول تقطير از بين ميرود و يا عصاره بهار نارنج كه روغن تقطير شده بخش بسيار كوچكي از متيل آنترانيلات است در حالي كه روغن استخراج شده ممكن است حدود يك ششم اين جزء سازنده را داشته باشد . روغنهاي اسانسي در اصل در آب نامحلول و در حلالهاي آبي محلول هستند ، همانطور كه در مورد گلاب و عصاره بهار نارنج ديده ميشود مقدار كافي روغن ممكن است در آب حل شود و بوي تندي به محلول بدهند . اين روغنهاي به قدر كافي فرار هستند كه در بيشتر مواد هنگام تقطير تغيير نميكنند و همچنين با بخار آب فرار هستند و رنگشان از بي رنگ تا زرد يا قهوه اي است يك روغن اسانسي معمولا مخلوطي از تركيبات است . تركيباتي را كه در روغنهاي اسانسي بوجود ميآيند ميتوان بصورت زير دسته بندي كرد :

استرها : عمدتا بنزوييك ؛استيك ؛ سالسيليك ؛ و سيناميك اسيدها . الكلها : منتول و بورنئول و.. . آلدهيدها : بنزآلدهيد ؛ سينامالدهيد ؛ سيترال ، اسيدها : بنزوييك ؛ سيناميك ؛ ايزووالريك در حالت آزاد . فنولها: تيمول ؛ اوژنول ، كارواكرول . كتونها : كارون ؛ منتون؛ ايرون ؛كامفور و...لاكتونها: كومارين و.. ترپنها : كامفئين ؛ پينن ؛ ليمونن؛ سدرين ؛ فلاندرين وهيدروكربنها : سيمين ؛ استيرن ؛ فنيل اتيلن

در گياهان زنده روغنهاي اسانسي احتمالا در متابوليسم يا حفاظت در برابر دشمن دخالت دارند ، هر بخش از گياهان يا تمام بخشها ممكن است حاوي روغن باشند ، روغنهاي اسانسي در غنچه ها ؛ گلها ؛ برگها ؛ پوست ؛ ساقه ؛ ميوه ؛ تخمها ؛ چوب ؛ريشه ها و ساقه هاي زير زميني و در برخي از درختان در ترشح صمغ روغني يافت ميشود . روغنهاي فرار را ميتوان از گياهان با روشهاي گوناگوني بدست آورد كه عبارتند از : فشردن ؛ تقطير ؛ استخراج با حلالهاي فرار ؛ روغن هاي جاذب و خيساندن ، لازم به ذكر است كه استخراج با حلالهاي فرار يك روش جديد است كه ميتواند جايگزين روشهاي ديگر شود اما از تقطير گرانتر است ، بيشتر روغنها معمولا بوسيله تقطير با بخار آب بدست مي آيند . اما در برخي از روغنها دما اثر معكوسي دارد مثل روغن مركبات كه با فشردن پوست آنها روي اسفنج بدست ميآيند، روغني كه به اسفنج منتقل ميشود در مراحل بعدي با فشردن اسفنج جمع مي گردد . در برخي ازگلها بوسيله تقطير روغني بدست نمي آيد يا روغن آنها در اثر تقطير تخريب ميشود براي همين از روشهاي ديگري استفاده ميشود . از بين روشها ي ذكر شده به توضيح مختصر تقطير با بخار آب مي پردازيم .

تقطير با بخار آب: گلها و گياهان داراي برگ باريك داخل دستگاه تقطير ريخته ميشوند ، برگها وريشه هاي آبدار و ساقه هاي كوچكتر بايد به ذرات كوچكي تبديل شوند ؛ مواد خشك پودر ميشوند ؛ چوبها و ريشه هاي سفت به قطعات كوچكي خرد ميشوند ؛ انگور در حالت طبيعي به دستگاه خورانده ميشود چون گرماي تقطير به سرعت فشار كافي براي شكافتن پوسته بيروني آنها فراهم ميكند ، تقطير معمولا در فشار جو انجام ميشود مگر اينكه اجزاي روغن هيدروليز شوند در آن صورت بهتر است كه در خلا انجام شود ، در بيشتر موارد تقطير به روش سنتي انجام ميشود ، مانند گلاب گيري كه البته كارايي اين روشها پايين است و روغن با مواد ديگري همانند آكرولئين ؛ تري متيل آمين و مواد كرزوت آلوده ميشود . روش هم بدين صورت است كه از بشكه هاي روغن يا ديگهاي مسي مجهز به لوله هاي چگالنده هستند كه از ميان حمام آبي ميگذرند . مواد و آب به درون دستگاه تقطير ريخته ميشود و يك آتش مستقيم از موادي كه از تقطير پيش برجا مانده در زير دستگاه روشن ميشود .بدين ترتيب با عمل تقطير روغن گيري انجام ميشود



تاريخ : چهارشنبه بیست و ششم اسفند 1383 | 0:28 | نویسنده : م.صنعتی رودی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.